Twintig jaar in Nederland, en nog nooit een vaste baan. De Nederlandse taal is moeilijk, en toch als schoonmaakkracht op het station in Utrecht noodzakelijk om daar veilig te kunnen werken. De lesstof kunnen anderstaligen vaak wel in de eigen taal volgen maar als het examen in het Nederlands is dan zijn de termen onbekend, of de vraagstelling zo anders dat slagen heel moeilijk is.

Francis Aubee, een gewone, bijzondere collega. 20 jaar geleden vanuit Sierra Leone gevlucht naar Amerika. Het gedroomde land dat hij nooit zou bereiken. Hij strandde op Schiphol en mocht niet verder reizen. En dan sta je voor de keuze, “ga ik terug naar Sierra Leone of vraag ik asiel aan in Nederland”.

Friese taal versus Nederlandse taal

“Ik was de uitzichtloosheid ontvlucht, had mijn vrouw en één-jarige zoon achtergelaten op zoek naar een veilig bestaan. Ik had geen keuze, ik vroeg asiel aan in Nederland en kwam in Friesland terecht. Ik besefte mij dat ik zo snel mogelijk de Nederlandse taal moest leren om hier te kunnen werken en een bestaan op te bouwen. Maar dat was in Friesland niet makkelijk. Ik kon aan het werk in een computerbedrijf maar de taal was een probleem. In Friesland praten ze geen Nederlands en de Friese taal was erg moeilijk om te leren. Zo kwam ik in 2008 terecht bij een vriend in Utrecht”.

Veiligheidspas

“Na 17 jaar van tijdelijke contracten kwam ik via een uitzendbureau bij Asito terecht. Ik vond al snel mijn thuis in de fietsenstalling op Utrecht Centraal Station. Ik werk hard, en ben nooit te beroerd wat extra te doen. En die houding werd beloont met een contract voor onbepaalde tijd. Maar ook dat ging niet zonder slag of stoot. Als je op een station werkt moet je een veiligheidspas hebben. Ik was al twee keer gezakt. Ik kon de opleiding doen in een andere taal maar dan liep ik tijdens de examens vast. Ik begreep tijdens het examen niet wat ze bedoelden want alle begrippen waren anders. En examen doen kun je alleen in de Nederlandse taal.”

“Ondanks dat ik de veiligheidspas niet haalde kreeg ik toch het contract. Mano, mijn leidinggevende, had heel veel vertrouwen in mij. De fietsenstalling is buiten de omgeving waarin ik een veiligheidspas nodig heb maar ik kon mijn collega’s niet meer helpen op drukke dagen. Ik besloot zelf iemand in te huren om mij te helpen de opleiding in het Nederlands te doen. Avond aan avond zaten we samen de stof door te nemen, en stampte ik Nederlandse termen in mijn hoofd. En zo heb ik mijn examen gehaald”.

Familie hereniging

“Begin 2019 ben ik naar mijn familie gereisd. Ik heb inmiddels twee zoons en wil heel graag mijn vrouw en kinderen naar Nederland halen nu ik voor ze kan zorgen. Twintig jaar hebben we hier op gewacht en nu kon ik negen weken naar Sierra Leone om alle papieren aan te vragen. Het proces is gestart en ik heb ze alle drie op het hart gedrukt de Nederlandse taal te leren. Mijn oudste zoon wil hier naar de Universiteit en mijn jongste naar de basisschool. Met de Engelse taal kun je je prima redden in winkels en zo, maar om echt mee te kunnen doen moet je Nederlands spreken.”

Diploma’s en certificaten

Op veel van onze locaties zijn diploma’s vereist. Naast het vakdiploma schoonmaak zijn ook veiligheidsdiploma’s belangrijk, en die worden afgenomen in het Nederlands. Asito maakt zich bij certificerende instellingen hard om de examinering meer passend te krijgen. Aan de eisen die gesteld worden mag niet getornd worden, veiligheid boven alles. Maar is het echt nodig de vraagstelling zo ingewikkeld te maken? En sluit de wijze van examinering wel aan bij de manier van denken van anderstaligen? Francis beheerst de stof nu niet beter dan voorheen, hij wist al precies wat mocht en wat niet. Hij werkt nu niet anders dan voorheen, maar toch hebben de examens hem een boel stress gekost, en bijna zijn vaste baan.